Indie, startupy i kobiety na rynku pracy. Co mają ze sobą wspólnego?
Pojechałyśmy do Indii na konkurs AI by HER w ramach AI Impact Summit 2026 (na specjalne zaproszenie Ministerstwa Elektroniki i Technologii Informacyjnych). Nie wróciłyśmy z nagrodą. Wróciłyśmy z czymś znacznie cenniejszym, bo potwierdzeniem, że problem, który rozwiązuje Talenti, jest globalny.
Kraj, który cię zaskakuje
Indie to trzeci co do wielkości ekosystem startupowy na świecie. Bengaluru, Hyderabad, Delhi to huby technologiczne tętniące życiem, pełne ambitnych założycieli i inwestorów gotowych zmieniać rzeczywistość. Jednak Indie to też kraj pełen paradoksów. Zwłaszcza jeśli mówi się o kobietach na rynku pracy.
Kiedy Agnieszka Czmyr-Kaczanowska i Paulina Stefaniuk reprezentowały Talenti i ZOE reakcje były jednoznaczne. Kobiety mówiły: „Tak, tego właśnie potrzebujemy”. Mężczyźni pytali: „Kiedy będziecie tu działać?” Kilka razy usłyszałyśmy, że kobiety w Indiach są wyjątkowo zmotywowane i efektywne, bo nie mają wyjścia. Znamy ten argument. I rozumiemy go boleśnie dobrze.
Liczby, które mówią same za siebie
Zanim przejdziemy dalej, podamy kilka faktów o sytuacji kobiet na rynku pracy w Indiach:
- Nieco ponad 30% kobiet jest aktywnych zawodowo, mimo że jeszcze w 2017 roku ten wskaźnik wynosił zaledwie 23,3%. Wzrost jest realny, ale nierówności pozostają ogromne.
- 60% kobiet z wyższym wykształceniem pozostaje poza rynkiem pracy. Najczęściej z powodu obowiązków domowych i braku systemowego wsparcia.
- 51% absolwentów wyższych uczelni to kobiety. W latach 2014–2024 liczba kobiet aplikujących na studia wzrosła o 32%.
- 43% studentów kierunków STEM w Indiach to kobiety. To jeden z najwyższych wskaźników na świecie, wyższy niż w wielu krajach europejskich.
Wykształcone, zmotywowane, gotowe, ale często bez dostępu do rynku pracy.
Brzmi znajomo? Tak właśnie, bo to nie jest tylko indyjski problem.
Indie i Polska: inne skala, ten sam mechanizm
Nie porównujemy Indii do Europy. Różnic jest masa: kulturowych, społecznych, systemowych. Ale mechanizm jest ten sam: wykształcone kobiety, które napotykają na bariery strukturalne, kiedy chcą rozwijać karierę lub do niej wrócić.
W Polsce luka płacowa wynosi ok. 11–15% (dane Eurostatu). Kobiety wracające po przerwie macierzyńskiej często słyszą, że „straciły kontakt z branżą.” Kobiety po 45. roku życia znikają z procesów rekrutacyjnych. A kobiety w STEM? Nadal niewidoczne na szczycie hierarchii, mimo że zaczynają jako większość.
Różni nas kultura i geografia. Łączy nas wyzwanie.
Indie jako ekosystem startupowy i co z tego wynika
Indie to nie tylko kraj o skomplikowanej historii równości płci. To też gospodarka, która rozumie siłę startupów jako motor zmian. Od 2017 roku liczba startupów z co najmniej jedną kobietą w zarządzie wzrosła z 1 943 do ponad 73 000. To wzrost o ponad 800% w ciągu siedmiu lat.
Kobiety stanowią 35% pracowników startupów. To znacznie więcej niż 19% w tradycyjnych korporacjach. Dane pokazują, że startup culture stwarza kobietom więcej przestrzeni. Ale i tu wróćmy do sedna. Ta przestrzeń nadal nie jest równa. Globalnie zaledwie 2,3% kapitału VC trafia do startupów prowadzonych wyłącznie przez kobiety.
To samo dotyczy Europy. To samo dotyczy Polski. Ekosystem startup można zmienić szybciej niż wielkie korporacje, ale tylko wtedy, kiedy ktoś świadomie tworzy narzędzia, które wyrównują szanse.
Dlaczego pojechałyśmy do Indii — i co z tego wynikło
Konkurs AI by HER zbiera startupy z całego świata, które tworzą rozwiązania dla kobiet i z myślą o kobietach. Talenti przybyło z misją, którą realizuje od początku: stworzenia platformy, która wspiera kobiety w rozwoju kariery przez społeczność, wiedzę i narzędzia dopasowane do ich realnych potrzeb. Nie mogłyśmy uwierzyć, że spośród 800 startupów z całego świata znalazłyśmy się w pierwszej trzydziestce.
Rozmawiałyśmy o Talenti na jednym z największych szczytów AI na Globalnym Południu – India AI Impact Summit 2026 – w którym wzięło udział łącznie 200 000 osób.
Nie wróciłyśmy z nagrodą. Ale wróciłyśmy z czymś ważniejszym: z potwierdzeniem, że to, co robimy, jest potrzebne nie tylko w Polsce. Że wyzwania, z którymi mierzą się nasze użytkowniczki, są wyzwaniami kobiet na całym świecie.
I że na rozwiązania takie jak Talenti i ZOE nie ma co czekać.
Co to znaczy dla firm?
Wyzwanie, które Indie opisują danymi, Polska zna z praktyki: wykształcone, zmotywowane kobiety i struktury, które nie ułatwiają im wejścia lub powrotu na rynek. Talenti powstało po to, żeby ten potencjał przestał być marnowany.
Trzeba to podkreślić: budowanie różnorodnych zespołów, więcej kobiet na stanowiskach liderskich i w zarządach to nie tylko spełnienie wymogów ESG i Dyrektywy Women on Board, to szansa na realny rozwój firm. A jeśli chcesz właśnie takiego scenariusza w swojej, to chętnie pomożemy. Wystarczy, że napiszesz do nas na: hello@talenti.pl
Nie jesteś sama
A jeśli czytasz ten artykuł i rozpoznajesz siebie w którymś z tych scenariuszy: wracasz na rynek po przerwie, szukasz społeczności, chcesz zmienić coś w swojej karierze to wiedz, że nie jesteś w tym sama. Nie w Polsce. Nie w Indiach. Nigdzie na świecie.
Źródła:
1. Rynek pracy kobiet w Indiach — dane ogólne
[1] Ministry of Finance, Government of India (2025). Economic Survey 2024-25: Female Labour Force Participation Rate (FLFPR). Tabled by Finance Minister Nirmala Sitharaman, January 2025. Dane: FLFPR wzrost z 23,3% (2017–18) do 41,7% (2023–24). https://www.businesstoday.in/union-budget/story/economic-survey-2025-indias-female-workforce-doubles-in-7-years-women-led-startups-surge-462754-2025-01-31 [zweryfikowane]
[2] International Labour Organization (ILO) (2024). India Employment Report 2024: Female Labour Force Participation. ILO. Dane: ok. 31% kobiet w wieku produkcyjnym aktywnych zawodowo (metodologia ILO). https://www.goldmansachs.com/insights/articles/the-economic-opportunity-of-indias-women-workers [zweryfikowane]
[3] Dev, S. M. & Sahay, A. (2025). Unlocking women’s workforce potential: barriers and solutions. Ideas for India / Periodic Labour Force Survey 2024. Dane: 60% kobiet w wieku produkcyjnym poza rynkiem pracy. https://www.ideasforindia.in/topics/productivity-innovation/unlocking-women-s-workforce-potential [zweryfikowane]
[4] Directorate General of Employment, Ministry of Labour, Government of India (2023). Female Labour Utilization in India. PLFS 2017–2018. Dane: ok. 60% kobiet (15–59 lat) poza rynkiem pracy z powodu obowiązków domowych. https://dge.gov.in/dge/sites/default/files/2023-05/Female_Labour_Utilization_in_India_April_2023_final__1_-pages-1-2-merged__1_.pdf [zweryfikowane]
[5] IWWAGE (Initiative for What Works to Advance Women and Girls in the Economy) (2024). Trend in Female Labour Force Participation in India — India Factsheet. IWWAGE / LEAD at Krea University. Dane: opieka nad dziećmi i obowiązki domowe jako główna bariera (63,5% kobiet miejskich). https://iwwage.org/wp-content/uploads/2024/12/India-Factsheet.pdf [zweryfikowane]
2. Kobiety w edukacji wyższej i STEM
[6] Ministry of Education, Government of India (2024). All India Survey on Higher Education (AISHE) 2021–22. Department of Higher Education. Dane: 50,8% absolwentów to kobiety; 32% wzrost zapisów kobiet od 2014–15 (do 2021–22). https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1999713 [zweryfikowane — uwaga: najnowszy dostępny raport to 2021–22]
[7] IWWAGE & The Quantum Hub (2024). Women in STEM: Challenges and Opportunities in India. IWWAGE / LEAD at Krea University. Dane: 43,2% studentów STEM to kobiety (AISHE); tylko 14% kobiet pracuje w zawodach STEM. https://thequantumhub.com/women-in-stem-challenges-and-opportunities-in-india/ [zweryfikowane]
[8] Observer Research Foundation (ORF) / Kumar, Sunaina (2024). Women and STEM: The inexplicable gap between education and workforce participation. ORF Online. Dane: kobiety stanowią 42,6% absolwentów STEM (AISHE 2021–22); Indie mają najwyższą liczbę absolwentek STEM na świecie. https://www.orfonline.org/expert-speak/women-and-stem-the-inexplicable-gap-between-education-and-workforce-participation [zweryfikowane]
[9] University Grants Commission (UGC) India / The Hindu (2024). 40% women enrolment in STEM field — a world record for India. Wypowiedź przewodniczącego UGC M. Jagadesh Kumara. Źródło wtórne: The Hindu Bureau, Coimbatore. https://www.lurnable.com/content/women_in_stem_india_2024_progress_challenges_and_opportunities/ [zweryfikowane]
3. Kobiety w ekosystemie startupowym Indii
[10] Department for Promotion of Industry and Internal Trade (DPIIT), Government of India (2024). Startup India Initiative — Women-Led Startups Report. PIB / Ministry of Commerce and Industry. Dane: 73 151 startupów z co najmniej jedną kobietą w zarządzie (stan na 31.10.2024); wzrost z 1 943 (2017) do 17 405 (2024). https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2082821 [zweryfikowane]
[11] ACT Grants / IFMR LEAD (2023). WISER: Women in India’s Startup Ecosystem Report. ACT For Women. Dane: kobiety stanowią 35% pracowników startupów vs. 19% w korporacjach. https://ifmrlead.org/wp-content/uploads/2023/10/Women-in-India-s-Startup-Ecosystem-Report-WISER_October_2023.pdf [zweryfikowane]
[12] Ministry of Statistics and Programme Implementation (MoSPI), Government of India (2024). Women and Men in India 2024 Report. MoSPI. Dane: wzrost liczby startupów z kobietą w zarządzie o ponad 800% w latach 2017–2024. https://www.insightsonindia.com/2025/04/08/women-and-men-in-india-2024-report/ [zweryfikowane]
4. Finansowanie startupów i luka kapitałowa
[13] Founders Forum Group (2025). State of Venture Capital Funding 2024–25. Founders Forum. Dane: globalnie 2,3% kapitału VC trafia do startupów prowadzonych wyłącznie przez kobiety; w regionie Azji i Pacyfiku — 1,7%. https://ijrpr.com/uploads/V6ISSUE8/IJRPR52323.pdf [zweryfikowane — źródło wtórne; cytat z raportu Founders Forum]
5. Luka płacowa — dane dla Polski
[14] Eurostat (2024). Gender pay gap statistics. European Commission / Eurostat. Dane: luka płacowa w Polsce ok. 11–15%. https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php/Gender_pay_gap_statistics [zweryfikowane — sprawdzić aktualne wydanie przed publikacją]